Tin tức

1. Hiện trạng sản xuất đậu phộng trên thế giới

Đậu phộng là cây công nghiệp, cây thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao. Cây đậu phộng được xếp thứ 13 trong các cây thực phẩm của thế giới. Trong các cây lấy dầu, đậu phộng có diện tích, sản lượng đứng thứ 2 sau đậu nành.

Trong 2 thập kỷ cuối của thế kỷ XX, sản xuất đậu phộng trên Thế giới đã đạt những thành tựu đáng kể. Bí quyết thành công trong chiến lược phát triển sản xuất đậu phộng ở các quốc gia nhờ ứng dụng rộng rãi các thành tựu khoa học công nghệ mới trên đồng ruộng. Trong giai đoạn 2005 - 2008 diện tích đậu phộng trên thế giới đạt khoảng 23,1 triệu ha, năng suất bình quân đạt 1,59 tấn/ha, sản lượng bình quân đạt 36,8 triệu tấn, trong đó các nước sản xuất đậu phộng lớn có diện tích là Trung Quốc, Ấn Độ, Mỹ.

Diện tích đậu phộng trên thế giới giai đoạn năm 2006 - 2007 giảm mạnh do sự giảm diện tích của các quốc gia trồng đậu lớn nhưng đến năm 2009 diện tích đậu phộng thế giới tăng trở lại tăng khoảng 200 ngàn ha trong đó các nước sản xuất đậu phộng lớn có diện tích tăng là Trung Quốc, Ấn Độ, Mỹ.

Theo số liệu của FAOSTAT (2011), Mỹ là nước dẫn đầu về năng suất (3,8 tấn/ha) gấp 2,38 lần so với năng suất trung bình của thế giới, sau đó là Trung Quốc (3,1 tấn/ha). Mặc dù Ấn Độ có diện tích đậu phộng lớn nhất thế giới nhưng năng suất thấp (1,1 tấn/ha) do được trồng chủ yếu ở vùng đất khô hạn với nguồn nước hoàn toàn dựa vào nước trời.

2. Hiện trạng sản xuất đậu phộng tại Việt Nam

Theo FAO, trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương với 8 nước sản xuất đậu phộng . Việt Nam xếp thứ 4 về diện tích, xếp thứ 2 về năng suất, sản lượng xếp thứ 3 sau Myanmar và Indonesia.

Quy hoạch phát triển ngành Dầu thực vật Việt Nam giai đoạn 2001 - 2010 và tầm nhìn đến năm 2020 đã được Bộ Công thương phê duyệt thì đến năm 2010 diện tích trồng đậu phộng ở Việt Nam phải đạt 368.600 ha. Bên cạnh đó, chủ trương phát triển cây có dầu tiếp tục được thực hiện, diện tích đậu phộng phải đạt 450 ngàn ha trong “Định hướng quy hoạch chuyển đổi sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản theo ngành hàng đến năm 2010 và tầm nhìn đến 2020 (Nguyễn Tấn Dũng, 2005).

Bảng 1. Diện tích, năng suất, sản lượng đậu phộng Việt Nam 2015 – 2019

 (Nguồn: Niên giám thống kê năm 2019)

Ở Việt Nam, đậu phộng là một trong số các mặt hàng nông sản xuất khẩu quantrọng, với lượng xuất khẩu 56-127 nghìn tấn mỗi năm và được dùng làm thực phẩm ở nhiều dạng khác nhau. Sản xuất đậu phộng ở nước ta ngày càng tăng cả về năng suất và sản lượng. Năm 2019, diện tích đậu phộng trên cả nước đạt 177 ngàn ha, năng suất 24,8 tấn/ha (Tổng cục Thống kê, 2019).

Bảng 2. Diện tích trồng đậu phộng theo vùng sinh thái ở Việt Nam (ĐVT: 1.000 ha)

(Nguồn: Niên giám Thống kê 2011)

​​​​​​​Ở Việt Nam, đậu phộng được trồng từ Bắc vào Nam. Miền Bắc tập trung nhiều ở Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung, miền Nam tập trung nhiều ở Đông Nam Bộ.

Năm 2009, ở các tỉnh phía Bắc và miền Trung diện tích đậu phộng chiếm 192,5 ngàn ha, tập trung chủ yếu ở Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung (chiếm 41,8% so cả nước và 55,7% so các tỉnh phía Bắc) với những tỉnh có truyền thống sản xuất đậu phộng như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, diện tích mỗi tỉnh hàng năm biến động từ 18 - 24 ngàn ha, nơi đây là cái nôi sản xuất đậu phộng của Việt Nam vẫn còn tồn tại nhiều giống địa phương nổi tiếng trong sản xuất như Sen Nghệ An, Trạm Xuyên.

Ở Tây Nguyên, diện tích đậu phộng 17,7 ngàn ha (2009), tập trung nhiều ở hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông (theo thứ tự 8.800 ha và 8.500 ha), chủ yếu được sản xuất trong 2 vụ mùa mưa(Hè Thu và Thu Đông) phụ thuộc vào nước trời, ít có hệ thống tưới bổ sung khi gặp hạn hán nên năng suất thường thấp (Niên giám Thống kê 2009).

Miền Nam diện tích đậu phộng chiếm khoảng 63,5 ngàn ha tập trung ở 3 vùng sinh thái Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long bao gồm các tỉnh có trọng điểm sản xuất đậu phộng như Tây Ninh, Long An, Đắk Lắk, Trà Vinh. Mỗi vùng, mỗi tỉnh tùy điều kiện sinh thái, khí hậu, đất đai, trình độ và tập quán canh tác đều có những thị hiếu riêng về giống đậu phộng.