HIỆN TRẠNG SẢN XUẤT ĐẬU PHỘNG TẠI TỈNH TÂY NINH
Cây đậu phộng là một trong những cây trồng thế mạnh của tỉnh Tây Ninh, là cây ngắn ngày có giá trị kinh tế cao. Người dân địa phương trồng đậu phộng chủ yếu trên loại đất xám phù sa cổ, chiến 57,16% của tổng diện tích tự nhiên.
Đậu phộng Tây Ninh được trồng nhiều ở các huyện Trảng Bàng, Gò Dầu, Dương Minh Châu, Tp. Tây Ninh, Châu Thành và nhỏ lẻ ở một số huyện khác với quy mô gieo trồng dưới 100 ha: Tân Biên, Tân Châu, Hòa Thành và Bến Cầu với tổng diện tích trồng năm 2020 đạt 3.784 ha.
Trong năm 2021, diện tích trồng đậu phộng theo kế hoạch vụ Đông Xuân 2020 – 2021 là 3.800 ha và đến tháng 02/2021, chủ yếu tập trung nhiều ở huyện Dương Minh Châu, Trảng Bàng, Gò Dầu. Xu hướng diện tích và sản lượng trồng đậu phộng giảm do nhiều nguyên nhân, trong đó liên quan đến việc giá thành sản phẩm chưa được nâng cao, chưa bù đắp chi phí nhân công. Do đó, việc nâng cao giá trị thương hiệu sản phẩm đậu phộng của tỉnh Tây Ninh là việc làm cấp thiết và cần ưu tiên.
Bảng1: Diện tích trồng đậu phộng phân theo huyện, thị (đơn vị: ha)
|
Năm |
2015 |
2016 |
2017 |
2018 |
2019 |
2020 |
2010 |
|
TỔNG SỐ |
5.903 |
6.306 |
6.210 |
5.529 |
4.776 |
3.784 |
14.671 |
|
TP Tây Ninh |
433 |
454 |
457 |
464 |
477 |
472 |
355 |
|
Huyện Tân Biên |
22 |
25 |
24 |
52 |
69.5 |
67 |
1.288 |
|
Huyện Tân Châu |
60 |
63 |
61 |
151 |
80.57 |
74.2 |
112 |
|
Huyện Dương Minh Châu |
2.546 |
2.736 |
2.679 |
2.678 |
2497 |
1819.1 |
3.921 |
|
Huyện Châu Thành |
215 |
147 |
169 |
151 |
135.6 |
135.4 |
393 |
|
Huyện Hòa Thành |
4 |
10 |
14 |
15 |
12.9 |
12.4 |
74 |
|
Huyện Gò Dầu |
213 |
169 |
177 |
177 |
150 |
133 |
1.278 |
|
Huyện Bến Cầu |
62 |
60 |
34 |
29 |
8 |
20.95 |
291 |
|
Huyện Trảng Bàng |
2.350 |
2.642 |
2.596 |
1.811 |
1345.5 |
1050 |
6.959 |
(Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Tây Ninh. 2020)
Bảng 2: Sản lượng đậu phộng phân bố theo huyện (đơn vị: tấn)
|
Năm |
2015 |
2016 |
2017 |
2018 |
2019 |
2020 |
2010 |
|
TỔNG SỐ |
20.939 |
23.074 |
23.370 |
20.603 |
17.663 |
14.498 |
44.244 |
|
TP Tây Ninh |
1.257 |
1.324 |
1.336 |
1.358 |
1.683 |
1.727 |
947 |
|
Huyện Tân Biên |
74 |
77 |
76 |
162 |
249 |
247 |
4.346 |
|
Huyện Tân Châu |
166 |
176 |
170 |
434 |
287 |
261 |
265 |
|
Huyện Dương Minh Châu |
10.328 |
11.442 |
11.393 |
11.335 |
9.385 |
7.048 |
15.322 |
|
Huyện Châu Thành |
607 |
416 |
481 |
432 |
499 |
518 |
1.092 |
|
Huyện Hòa Thành |
11 |
30 |
42 |
46 |
47 |
47 |
192 |
|
Huyện Gò Dầu |
604 |
512 |
534 |
527 |
543 |
491 |
3.882 |
|
Huyện Bến Cầu |
228 |
220 |
128 |
104 |
28 |
76 |
691 |
|
Huyện Trảng Bàng |
7.665 |
8.877 |
9.209 |
6.205 |
4.941 |
4.083 |
17.507 |
(Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Tây Ninh. 2020)
- Giống đậu phộng trồng ở tỉnh Tây Ninh:
Giống canh tác tại địa phương từ trước đến nay là giống Lỳ với năng suất đạt khoảng 2,3 – 2,8 tấn/ha. Với nhu cầu ngày càng nâng cao năng suất và sản lượng, tỉnh Tây Ninh đã tiến hành cải tiến các giống địa phương để tạo các loại giống phù hợp cho vùng đất tỉnh Tây Ninh như: VD1, VD2 do Viện Nghiên cứu Dầu và Cây có dầu nghiên cứu và được Bộ Nông nghiệp và PTNT công nhận giống từ năm 1999. Tất cả các giống ngắn ngày với thời gian sinh trưởng 90 ngày. Tất cả các giống đã được thực hiện chọn lọc trên địa bàn của tỉnh Tây Ninh.
Trong đó, giống VD1, VD2 chọn lọc từ quần thể giống Lỳ địa phương với trọng lượng 100 hạt khoảng 47g, năng suất đạt từ 3 – 4 tấn/ha và hàm lượng dầu từ 47 – 49%.
Giống Lỳ địa phương với trọng lượng 100 hạt là 44g, năng suất đạt 2,3 – 2,8 tấn/ha và hàm lượng dầu là 44 – 47%.
- Mùa vụ Canh tác:
Thời vụ trồng đậu phộng ở tỉnh Tây Ninh tập trung vào 3 vụ:
- Vụ Hè Thu: gieo tháng 4, 5 và thu hoạch tháng 7, 8;
- Vụ Thu Đông: gieo tháng 7, 8 và thu hoạch tháng 10, 11;
- Vụ Đông Xuân: gieo tháng 11, 12 và thu hoạch tháng 1, 2.
Trong đó vụ Đông Xuân là vụ chính cho năng suất cao nhất. Ngoài ra, để nâng cao hiệu quả kinh tế, người nông dân đã trồng trái vụ (trồng trong vụ Hè Thu và Thu Đông). Trồng đậu phộng trái vụ không những phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ tại chỗ mà còn góp phần quan trọng trong việc chủ động giống cho vụ sau. Mặt khác, giá đậu phộng trái vụ thường cao hơn chính vụ từ 1,2 – 1,5 lần. Vì vậy ngoài vụ chính thì 2 vụ Hè Thu và Thu Đông tuy là trái vụ sẽ cần đầu tư chi phí cao hơn mới đảm bảo năng suất chất lượng nhưng vẫn được người nông dân tiến hành. Vì thế, hiện tại 3 vụ trên vẫn được địa phương duy trì và phát triển. Một mặt đảm bảo đủ sản phẩm cho các đại lý mặt khác còn để người dân chủ động nguồn giống chất lượng cho vụ chính.
- Hiện trạng canh tác đậu phộng tại Tây Ninh
- Giống:
Các giống đậu phộng hiện đang được trồng tại Tây Ninh là giống đậu phộng Lỳ, và 2 giống được phục tráng từ giống đậu phộng Lỳ là VD1, VD2. Nguồn giống: do bà con tự sản xuất từ vụ trước.
- Làm đất, trên luống
Đất trước khi xuống giống sẽ được cày bừa kỹ, sạch cỏ dại và lên luống rộng 1 – 1,2m; cao 0, 2 – 0,25 m. Giữa các luống có mương tưới, thoát nước rộng 0,2 – 0,3 m2.
- Mật độ, khoảng cách
- Khoảng cách trồng: 30 cm x 10 cm x 1cây
- Mật độ: 27 cây/m2.
- Phân bón
- Lượng phân bón cho 1 ha: 55 kg N + 54 kg P2O5 + 60 kg K2O. Tương đương lượng phân đơn: 120 kg Urê + 300 kg Lân Super + 100 kg Kali Clorua.
- 300 kg vôi và 1.500 kg tro dừa.
- Cách bón phân:
+ Bón lót: Tất cả phân lân. tro dừa + vôi + ½ lượng đạm + ½ phân kali.
+ Thúc 1 (cây 2 – 3 lá thật): ½ đạm + ½ kali.
- Chăm sóc
- Lần 1: Khi cây có 2 - 3 lá, xới nông đều khắp mặt luống, bón thúc lượng đạm và kali còn lại .
- Lần 2: Khi cây có 6 - 8 lá, sắp ra hoa. Xới sát gốc sâu 3 - 5 cm, làm thoáng gốc và làm sạch cỏ. Không vun đất vào gốc trong thời kỳ này.
- Lần 3: Sau khi cây ra hoa 7-10 ngày, xới và vun nhẹ quanh gốc.
- Thu hoạch
Thu hoạch khi cây có khoảng 80 – 85 % số trái già (trái có gân rõ, mặt trong vỏ trái chuyển màu nâu đen, vỏ lụa có màu đặc trưng của giống), tầng lá giữa và gốc chuyển vàng và rụng.
Sau khi thu hoạch, đậu phộng tươi cả củ được đại lý mua và xử lý như tách vỏ sàng lọc loại bỏ rác vỏ còn lại. Sau đó đóng gói và vận chuyển tới người mua hàng.











